Mặc dù đô thị xanh đang là xu hướng phát triển tất yếu tại Việt Nam, nhiều chuyên gia cho rằng cần có định hướng rõ ràng hơn để loại hình đô thị này có thể phát triển đúng hướng.

Không gian đô thị xanh không chỉ có cây xanh đường phố, công viên, mặt nước mà phải có cái nhìn toàn diện hơn, bao gồm các hành lang xanh, vành đai xanh, thị trấn sinh thái, khu sản xuất nông nghiệp chất lượng cao… Ảnh chỉ mang tính minh họa

Theo GS.TS KH Phạm Ngọc Đăng, Chủ tịch Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam, một đô thị chỉ có thể được coi là xanh khi đáp ứng 7 tiêu chí: không gian xanh; công trình xanh; giao thông xanh; công nghiệp xanh; chất lượng môi trường đô thị xanh; bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, công trình lịch sử, văn hóa; cộng đồng dân cư sống thân thiện với môi trường và thiên nhiên.

Tuy nhiên, việc phát triển đô thị xanh ở nước ta gặp nhiều trở ngại như hạ tầng kỹ thuật và xã hội còn kém, môi trường nhiều nơi ô nhiễm nghiêm trọng, dân số đông nên hạn chế quỹ đất xây dựng, đội ngũ chuyên gia quy hoạch còn ít và trình độ chưa cao, tỷ lệ diện tích cây xanh còn quá ít so với yêu cầu của đô thị xanh. Hiện nay nước ta chưa có khái niệm rõ ràng, cụ thể về loại hình đô thị này.

Trên thực tế, việc phát triển không gian xanh tại các đô thị dường như bị xem nhẹ. Trong thời buổi "đất vàng, đất kim cương" nên nhiều nhà đầu tư sao nhãng việc dành một diện tích đất nhất định để trồng cây xanh, tạo không gian công cộng xanh cho đô thị.

Theo GS. Đặng Hùng Võ, bình quân mỗi năm nước ta cần thêm 37,5 triệu m2 nhà ở đô thị. Chính áp lực này khiến không gian xanh tại các đô thị ngày một eo hẹp. Một nguyên nhân khác là thiếu nguồn lực cho sự phát triển.

Hầu hết chi phí để phát triển các yếu tố làm xanh đô thị chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước và chưa có cơ chế, chính sách cụ thể để khuyến khích các thành phần kinh tế và nhân dân cùng tham gia phát triển đô thị xanh. Cần gắn kết kiến trúc xanh với phát triển đô thị xanh để có thể hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của đô thị.

Thí dụ quy hoạch chung TP Hà Nội - 1 trong 2 đô thị lớn nhất cả nước - đã định hướng phát triển theo mô hình đô thị xanh. Do vậy, trong thời gian sắp tới việc quy hoạch cần phải đặt yếu tố xanh lên hàng đầu.

Không gian đô thị xanh không chỉ có cây xanh đường phố, công viên, mặt nước mà phải có cái nhìn toàn diện hơn, bao gồm các hành lang xanh, vành đai xanh, thị trấn sinh thái, khu sản xuất nông nghiệp chất lượng cao…

Một trong những vấn đề bị lên án nhiều trong thời gian gần đây là 1 năm có hàng trăm dự án BĐS ra đời, nhưng các doanh nghiệp từ chỗ hứa hẹn về không gian sống lý tưởng thường tìm cách bớt xén diện tích này, góp phần làm đô thị ngày một ngột ngạt.

Điều này dễ hiểu, bởi các doanh nghiệp BĐS chịu áp lực về vốn và thanh khoản của dự án đô thị xanh khiến vấn đề này trở nên khó khăn. Đô thị xanh là giấc mơ không riêng của nước ta, nhưng để trở thành hiện thực còn phụ thuộc vào tầm nhìn và sự quản lý của chính quyền các địa phương.